ΚΑΛΗ ΤΗ ΠΙΣΤΕΙ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΤΗ ΖΩΗ ΤΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ 4.1

Rating:
( 0 Rating )

Αξιολόγηση Χρήστη: 0 / 5

Αστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια ΑνενεργάΑστέρια Ανενεργά
 

 

Αρχιμανδρίτης Ευάγγελος Υφαντίδης

Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Γεωργίου των Ελλήνων Βενετίας

Κυριακή 1 Σεπτεμβρίου 2013

«Αρχή της Ινδίκτου»

Για την Ορθόδοξη Εκκλησία η 1η Σεπτεμβρίου είναι η πρώτη ημέρα του εκκλησιαστικού έτους (εκκλησιαστική Πρωτοχρονιά) και για το λόγο αυτό, από τον 4ο με 5ο μ. Χ. αιώνα, έχει λάβει την ονομασία «Αρχή της Ινδίκτου».

Με βάση την ημερομηνία αυτή διαμορφώθηκε το λειτουργικό έτος και η λατρευτική ζωή της Εκκλησίας μας. Έτσι, ορίστηκε ως πρώτο γεγονός της Ευαγγελικής ιστορίας η εορτή του Γενεθλίου της Θεοτόκου στις 8 Σεπτεμβρίου, έπονται δε η σύλληψη του Τιμίου Προδρόμου (23 Σεπτεμβρίου), τα Εισόδια της Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου), η Εορτή των Χριστουγέννων (25 Δεκεμβρίου), η κατά σάρκα περιτομή του Κυρίου (1 Ιανουαρίου), η Βάπτισή Του (6 Ιανουαρίου), η Υπαπαντή (2 Φεβρουαρίου), τα γεγονότα του Πάθους και της Αναστάσεως του Χριστού, η Πεντηκοστή, και τέλος η Κοίμηση της Θεοτόκου (15 Αυγούστου) και η αποκεφάλιση του αγίου Ιωάννου του Βαπτιστού (29 Αυγούστου).

Η εορτή της Ινδίκτου, ως αρχή του νέου εκκλησιαστικού έτους, καθιερώθηκε μετά την ίδρυση της Βυζαντινής (Ρωμαϊκής) Αυτοκρατορίας από τον Μέγα Κωνσταντίνο και κυρίως κατά τις αρχές του 5ου μ. Χ. αιώνα. Κατά τους βυζαντινούς χρόνους, την ημέρα αυτή ο αυτοκράτορας με τη συνοδεία του εκκλησιαζόταν στον Πατριαρχικό ναό της Του Θεού Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη, στην οποία προεξήρχε ο Οικουμενικός Πατριάρχης, στο τέλος δε της Θείας Λειτουργίας υπογραφόταν το κείμενο του «Κώδικος της Ινδίκτου» με το οποίο άνοιγε το νέο εκκλησιαστικό έτος. Η παραπάνω εκκλησιαστική τελετή συνεχίσθηκε και μετά την άλωση της Κωνσταντινούπολης, με τη διαφορά, όμως, πως σταμάτησε να έχει διττό χαρακτήρα, δηλαδή εκκλησιαστικό και πολιτικό, αλλά ακραιφνώς εκκλησιαστικό – θρησκευτικό. Η εορτή της Αρχής της Ινδίκτου, ως χρονικό ορόσημο της αρχής του νέου εκκλησιαστικού έτους, είναι συγχρόνως και ημέρα αφιερωμένη από το Οικουμενικό Πατριαρχείο στην προστασία της δημιουργίας, ημέρα προσευχής για το φυσικό περιβάλλον. Η ημέρα αυτή αφιερώθηκε στην προστασία της κτίσης το 1989, απετέλεσε δε μια από τις πρώτες, τότε, διεθνείς πρωτοβουλίες για την προστασία του περιβάλλοντος και το λεγόμενο «Οικολογικό Ζήτημα».

Λαμβάνοντας αφορμή από την εορτή της Ινδίκτου, η οποία, χάρη στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, παραμένει επί τόσους αιώνες το σημείο αναφοράς των Ορθοδόξων Χριστιανών, είτε ως αρχή του εκκλησιαστικού και λειτουργικού έτους, είτε, κατά τις τελευταίες δεκαετίες, και ως ημέρα προσευχής για το φυσικό περιβάλλον, θα συνεχίσουμε με μια μικρή αναφορά στο ρόλο του Πατριαρχείου μας, όπως αυτός παρουσιάζεται κατά τη μακραίωνη πορεία του.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο, που εδρεύει στη Νέα Ρώμη, την Κωνσταντινούπολη, εδώ και δεκαεπτά αιώνες, έχει ως σκοπό την εκπλήρωση της αποστολής της Εκκλησίας, δηλαδή τον ευαγγελισμό της σωτηρίας του ανθρώπου, του κόσμου και ολόκληρης της δημιουργίας. Λόγω αυτής ακριβώς της αποστολής, ο θεσμός του Οικουμενικού Πατριαρχείου, με πνεύμα «ἔργῳ τε καὶ λόγῳ οἰκουμενικὸ», έχει λάβει έναν παγκόσμιο χαρακτήρα, κατοχυρωμένο, εκκλησιαστικά και πολιτικά, ήδη από τον Ε΄ αιώνα. Η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος, που συνήλθε στη Χαλκηδόνα το 451, κατοχύρωσε στον επίσκοπο της Κωνσταντινούπολης δύο περιπτώσεις άσκησης διεθνούς αρμοδιότητας: Αφενός μεν την ύπατη δικαστική εξουσία σε όλους τους κληρικούς, βάσει του θεσμού του εκκλήτου (κανόνες 9ος και 17ος), αφετέρου δε μια ευρύτερη, υπερόρια, διεθνή δικαιοδοσία, σε ολόκληρη τη «βαρβαρική» επικράτεια, πέρα από τα συγκεκριμένα γεωγραφικά της όρια (κανόνας 28ος), μοναδική σε σχέση με τα υπόλοιπα τέσσερα πρεσβυγενή Πατριαρχεία, Ρώμης, Αλεξάνδρειας, Αντιόχειας, Ιεροσολύμων και την αυτοκέφαλη εκκλησία της Κύπρου, που είχαν μόνο συγκεκριμένα τοπικά όρια. Ο τίτλος «Οικουμενικός Πατριάρχης» στον Αρχιεπίσκοπο Κωνσταντινουπόλεως συναντάται ρητά ήδη από το 518.

Καθ’ όλη τη βυζαντινή περίοδο η σημαντική αποστολή του Οικουμενικού Πατριαρχείου καταφαίνεται, κυρίως, από τη σύγκληση των Οικουμενικών Συνόδων στην έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου ή σε επαρχίες του (Νίκαια, Χαλκηδόνα, Έφεσο), από τη λειτουργική ζωή και παράδοση που δημιούργησε, από τους πολυάριθμους αγίους που έδρασαν εντός και εκτός Κωνσταντινούπολης, καθώς και από το ιεραποστολικό έργο της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης, χάρη στο οποίο πολλοί λαοί, όπως οι Βοημοί, οι Βούλγαροι, οι Κροάτες, οι Μοραβοί, οι Ούγγροι, οι Πολωνοί, οι Ρουμάνοι, οι Ρώσοι και οι Σέρβοι, γνώρισαν τα σωτήρια μηνύματα του Ευαγγελίου, εκχριστιανίσθηκαν, μορφώθηκαν και εκπολιτίσθηκαν. Ολόκληρη, μάλιστα, αυτή η τρίπτυχη διακονία συντελέσθηκε διαφυλάσσοντας, ως πραγματική Μητέρα Εκκλησία, την ιδιαιτερότητα των παραπάνω λαών,καλλιεργώντας και αναδεικνύοντας τα ποιοτικά πολιτιστικά τους χαρακτηριστικά.

Μετά την Δ΄ σταυροφορία, τη λατινική κυριαρχία που ακολούθησε και τη νέα βυζαντινή περίοδο, η οποία έδωσε τη σειρά της στην οθωμανική κυριαρχία (1453), το Οικουμενικό Πατριαρχείο διακόνησε άμεσα όλους, ουσιαστικά, τους ορθόδοξους λαούς και τα έθνη που βρέθηκαν κάτω από την κυριαρχία του σουλτάνου, όχι μόνο στα Βαλκάνια, αλλά, λίγα χρόνια αργότερα (1517), και σε όλες τις κατεχόμενες περιοχές των τριών Πατριαρχείων Αλεξανδρείας, Αντιοχείας και Ιεροσολύμων, ασκώντας το νέο του ιεραποστολικού έργου, δηλαδή τη συνεχή προσπάθεια μη εξισλαμισμού του πολυεθνικού του ποιμνίου και διατήρησης της εθνικής και θρησκευτικής του ταυτότητας. Ο εκάστοτε Οικουμενικός Πατριάρχης ήταν υπεύθυνος για το ρωμαϊκό έθνος απέναντι στην πολιτεία. Όμως, παρά τα προνόμια που δόθηκαν, οι άδικες επεμβάσεις πολλών σουλτάνων και αξιωματούχων στα εσωτερικά της Πρωτόθρονης Εκκλησίας συχνά προσλάμβαναν χαρακτήρα διωγμού.

Μετά το 1923 το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχασε τα μη θρησκευτικής φύσης προνόμιά του και, ως εκ τούτου, απέβαλε τον εθναρχικό του χαρακτήρα, αφού η ενότητα των πνευματικών και πολιτικών του αρμοδιοτήτων συνιστούσε ακριβώς την «εθναρχική» διάσταση του πατριαρχικού θεσμού. Παραμένει, όμως, όπως και πριν από το 1453, σύμφωνα με τον Πατριάρχη Δημήτριο, «καθέδρα τῆς Ὀρθοδοξίας ἀνὰ τὸν κόσμον, αἰωνόβιον καὶ σεβάσμιον κέντρον πνευματικὸν καὶ θρησκευτικὸν καὶ οὐδὲν πλέον», όπως επίσης, όπως τονίζει ο σημερινός Οικουμενικός μας Πατριάρχης κ. Βαρθολομαίος, «καθαρὸς πνευματικὸς θεσμὸς καὶ καταλλαγῆς σύμβολον καὶ ἀστράτευτος δύναμις, τὰ τῆς Ἁγίας ἡμῶν Ὀρθοδόξου πίστεως ἀσκῶν καὶ τάς πανορθοδόξους δικαιοδοσίας αὐτοῦ διαφυλάσσων καὶ ἐνεργῶν, πάσης πολιτικῆς ἀπέχων καὶ μακρὰν τοῦ καπνώδους τύφου τῆς κοσμικῆς ἐξουσίας τηρούμενος».

Κλείνοντας, σχετικά με την προσπάθεια εκπλήρωσης της αποστολής του Οικουμενικού Πατριαρχείου κατά τις πρώτες δύο χιλιετίες, απτές αποδείξεις αποτελούν όχι μόνο οι Οικουμενικές Σύνοδοι και τα διάφορα διατάγματα υπέρ της Εκκλησίας που συγκαλούσαν και υπέγραφαν οι Αυτοκράτορες της Κωνσταντινούπολης, αλλά και η καταπολέμηση των αιρέσεων, η συνεχής, μέχρι τις ημέρες μας, διάδοση του Ευαγγελίου, η προστασία των υπόδουλων Ρωμιών από τους εξισλαμισμούς, η χορήγηση του Αυτοκέφαλου στις κατά τόπους Εκκλησίες, η σύσφιξη των διορθόδοξων σχέσεων και η σφυρηλάτηση της πανορθόδοξης ενότητας, με κέντρο το υπερεθνικό Οικουμενικό Πατριαρχείο, εντός, κυρίως, της νέας πολυεθνικής και πολύ-πολιτισμικής κοινωνίας της τρίτης χιλιετίας, η ανάπτυξη της ιδέας του «διαλόγου αγάπης» με τους ετερόδοξους και αλλόδοξους, η καταπολέμηση του πνεύματος της απιστίας και του υλισμού, η προσπάθεια για ειρήνευση και καταλλαγή του κόσμου και η διαφύλαξη της αγνότητας του φυσικού περιβάλλοντος.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μεγάλη Πέμπτη η ελευθερία της ταπείνωσης

Η Μεγάλη Πέμπτη είναι για την Εκκλησία μας αφορμή να θυμηθούμε τον Μυστικό Δείπνο, την…

Άφθαρτος στο κελί του βρέθηκε μοναχός που ήταν νεκρός πάνω από ένα μήνα

Μάρτυρες ενός θαυμαστού γεγονότος έγιναν οι Πατέρες της Σκήτης των Καυσοκαλυβίων του…

Πλήθος πιστών για προσκύνημα στον τάφο του Αγίου Παΐσιου

Πλήθος πιστών επισκέφθηκε χθες τη μονή του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στη Σουρωτή…

ΙΕΡΟ ΜΕΤΟΧΙΟΝ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ

ΜΕΤΟΧΙΟΝ ΙΕΡΑΣ ΜΟΝΗΣ ΟΣΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΑΓ. ΟΡΟΥΣ ΝΕΣΤΟΥ 10 ΠΟΛΙΧΝΗ ΕΝΑΝΤΙ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΟΥ ΚΑΡΑΤΑΣΙΟΥ

Το μυστήριο της θείας λειτουργίας τελείτε κάθε Σάββατο και Κυριακή σύμφωνα με το Αγιορείτικο ημερολόγιο και τυπικό και επιτελούνται συχνές αγρυπνίες

Για πληροφορίες τηλ. 2310662820

Νέα ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ Σταυρούπολη, Πολίχνη, Ευκαρπία
Η ιστοσελίδα Pmnews δεν ευθύνεται για τις απόψεις των μελών της καθώς και για το περιεχόμενο ιστοσελίδων στις οποίες οδηγούν οι διάφοροι σύνδεσμοι. Οι πηγές όσων άρθρων, ειδήσεων ή πληροφοριών ανήκουν σε άλλη ιστοσελίδα αναφέρονται σε εμφανές σημείο.
www.pmnews.gr Νέα ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ Σταυρούπολη, Πολίχνη, Ευκαρπία | All rights reserved